1. वर्णाः · Class 6 Sanskrit
Practise 86 short and long answer questions on पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर from 1. वर्णाः. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.
वर्णाः द्विविधाः भवन्ति – स्वराः व्यञ्जनानि च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वर्णाः द्विविधाः भवन्ति – स्वराः व्यञ्जनानि च ।
द्वयोः निश्चित-स्वरयोः सन्धिद्वाराा
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्वयोः निश्चित-स्वरयोः सन्धिद्वाराा
ये नवीनााः स्वर-वर्णाः जाायन्ते, ते सन्ध्यक्षर-स्वराः भवन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ये नवीनााः स्वर-वर्णाः जाायन्ते, ते सन्ध्यक्षर-स्वराः भवन्ति ।
ते सन्ध्यक्षर-स्वराः भवन्ति । ‘ऌ’-वर्णस्य दीर्घाः न सन्ति ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ते सन्ध्यक्षर-स्वराः भवन्ति । ‘ऌ’-वर्णस्य दीर्घाः न सन्ति ॥
‘ऌ’-वर्णस्य दीर्घाः न सन्ति ॥ सन्ध्यक्षराणाां ह्रस्वाःवाः न सन्ति ॥ इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—‘ऌ’-वर्णस्य दीर्घाः न सन्ति ॥ सन्ध्यक्षराणाां ह्रस्वाःवाः न सन्ति ॥ इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे
सन्ध्यक्षराणाां ह्रस्वाःवाः न सन्ति ॥ इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे स्वराणाम् उच्चाारणं स्वतन्त्ररूपेण भवति । स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सन्ध्यक्षराणाां ह्रस्वाःवाः न सन्ति ॥ इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे स्वराणाम् उच्चाारणं स्वतन्त्ररूपेण भवति । स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च ।
इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—इतिति पाणिनीय-शिक्षाा-सूत्रे
स्वराणाम् उच्चाारणं स्वतन्त्ररूपेण भवति । स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वराणाम् उच्चाारणं स्वतन्त्ररूपेण भवति । स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च ।
स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च । वयं वर्णमालां पठामः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वराः द्विविधाः सन्ति – समानाक्षराणि सन्ध्यक्षराणि च । वयं वर्णमालां पठामः
वयं वर्णमालां पठामः वर्णमालायाम् आदौ ये साामान्यााः स्वरााः सन्तिि, ते समानाक्षर-स्वराः भवन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं वर्णमालां पठामः वर्णमालायाम् आदौ ये साामान्यााः स्वरााः सन्तिि, ते समानाक्षर-स्वराः भवन्ति ।
वर्णमालायाम् आदौ ये साामान्यााः स्वरााः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वर्णमालायाम् आदौ ये साामान्यााः स्वरााः
सन्तिि, ते समानाक्षर-स्वराः भवन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सन्तिि, ते समानाक्षर-स्वराः भवन्ति ।
अनुनासिक-स्वराः मुखेन सह नासिकयाा अपि उच्चाारितााः स्वरााः अनुनासिक-स्वराः भवन्ति –
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अनुनासिक-स्वराः मुखेन सह नासिकयाा अपि उच्चाारितााः स्वरााः अनुनासिक-स्वराः भवन्ति –
मुखेन सह नासिकयाा अपि उच्चाारितााः स्वरााः अनुनासिक-स्वराः भवन्ति – व्यञ्जनानाम् उच्चाारणे कस्यचित् स्वरस्य सहाायताायााः अपेक्षाा अवश्यंयं भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मुखेन सह नासिकयाा अपि उच्चाारितााः स्वरााः अनुनासिक-स्वराः भवन्ति – व्यञ्जनानाम् उच्चाारणे कस्यचित् स्वरस्य सहाायताायााः अपेक्षाा अवश्यंयं भवति ।
व्यञ्जनानाम् उच्चाारणे कस्यचित् स्वरस्य सहाायताायााः अपेक्षाा अवश्यंयं भवति । अतः वर्णमालायां व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्यञ्जनानाम् उच्चाारणे कस्यचित् स्वरस्य सहाायताायााः अपेक्षाा अवश्यंयं भवति । अतः वर्णमालायां व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति ।
अतः वर्णमालायां व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति । अत्र व्यञ्जनं केवलं क् ख् ग् घ् इत्येयेव अस्ति । अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अतः वर्णमालायां व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति । अत्र व्यञ्जनं केवलं क् ख् ग् घ् इत्येयेव अस्ति । अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति ।
व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्यञ्जनानाम् उच्चाारणाार्थं सर्वत्र अ स्वरस्य योजनं भवति ।
अत्र व्यञ्जनं केवलं क् ख् ग् घ् इत्येयेव अस्ति । अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्र व्यञ्जनं केवलं क् ख् ग् घ् इत्येयेव अस्ति । अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति ।
अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति । व्यञ्जनानां चत्वावारः भेदाः सन्ति –
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्र अ स्वरः केवलम् उच्चाारणाार्थं योजितः अस्ति । व्यञ्जनानां चत्वावारः भेदाः सन्ति –
व्यञ्जनानां चत्वावारः भेदाः सन्ति – स्पपर्शाः (वर्ग्याः) व्यञ्जनवर्णाः स्वकीय-उच्चाारण-स्थानानुसाारेण पञ्चचसु वर्गेषु विभक्ताः भवन्ति । स्पपर्शाः (वर्ग्याः) वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्यञ्जनानां चत्वावारः भेदाः सन्ति – स्पपर्शाः (वर्ग्याः) व्यञ्जनवर्णाः स्वकीय-उच्चाारण-स्थानानुसाारेण पञ्चचसु वर्गेषु विभक्ताः भवन्ति । स्पपर्शाः (वर्ग्याः) वर्णाः
स्पपर्शाः (वर्ग्याः) व्यञ्जनवर्णाः स्वकीय-उच्चाारण-स्थानानुसाारेण पञ्चचसु वर्गेषु विभक्ताः भवन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्पपर्शाः (वर्ग्याः) व्यञ्जनवर्णाः स्वकीय-उच्चाारण-स्थानानुसाारेण पञ्चचसु वर्गेषु विभक्ताः भवन्ति ।
स्पपर्शाः (वर्ग्याः) वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्पपर्शाः (वर्ग्याः) वर्णाः
वयं वर्णमालां पठाम: अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं वर्णमालां पठाम: अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः
अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः ऊष्मणां व्यञ्जन-वर्णानााम् उच्चाारण-समये मुखात् उष्णः वाायुः निस्ससरति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः ऊष्मणां व्यञ्जन-वर्णानााम् उच्चाारण-समये मुखात् उष्णः वाायुः निस्ससरति ।
ऊष्मणां व्यञ्जन-वर्णानााम् उच्चाारण-समये मुखात् उष्णः वाायुः निस्ससरति । अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः बहुत्र स्वर-वर्णानां स्थाने जाायन्ते । अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ऊष्मणां व्यञ्जन-वर्णानााम् उच्चाारण-समये मुखात् उष्णः वाायुः निस्ससरति । अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः बहुत्र स्वर-वर्णानां स्थाने जाायन्ते । अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते ।
अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः बहुत्र स्वर-वर्णानां स्थाने जाायन्ते । अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते । अयोगवाहः विशिष्टः व्यञ्जन-वर्णःणः अस्ति । अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति,
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्तःतःस्थाःथाः वर्णाः बहुत्र स्वर-वर्णानां स्थाने जाायन्ते । अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते । अयोगवाहः विशिष्टः व्यञ्जन-वर्णःणः अस्ति । अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति,
अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अतः एते – “अर्ध-स्वराः” इत्यपि उच्यन्ते ।
अयोगवाहः विशिष्टः व्यञ्जन-वर्णःणः अस्ति । अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति,
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अयोगवाहः विशिष्टः व्यञ्जन-वर्णःणः अस्ति । अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति,
अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति, अत्र द्वौौ अयोगवाहौ स्तः –
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्र उच्चाारणाार्थं अ स्वरस्य संयोजनं पूर्वंं भवतिति, अत्र द्वौौ अयोगवाहौ स्तः –
अत्र द्वौौ अयोगवाहौ स्तः – अत्रापि अनुस्वावारः केवलं , तथाा विसर्गः केवलं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्र द्वौौ अयोगवाहौ स्तः – अत्रापि अनुस्वावारः केवलं , तथाा विसर्गः केवलं
अत्रापि अनुस्वावारः केवलं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्रापि अनुस्वावारः केवलं
, तथाा विसर्गः केवलं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—, तथाा विसर्गः केवलं
इत्येयेव अस्ति । एवमेव अत्रापि पूर्वंं योजितः अ स्वरः केवलम् उच्चाारणार्थम् अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—इत्येयेव अस्ति । एवमेव अत्रापि पूर्वंं योजितः अ स्वरः केवलम् उच्चाारणार्थम् अस्ति ।
एवमेव अत्रापि पूर्वंं योजितः अ स्वरः केवलम् उच्चाारणार्थम् अस्ति । व्यञ्जनैः सह सर्वेेषााम् अपि स्वराणां संयोजनं भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एवमेव अत्रापि पूर्वंं योजितः अ स्वरः केवलम् उच्चाारणार्थम् अस्ति । व्यञ्जनैः सह सर्वेेषााम् अपि स्वराणां संयोजनं भवति ।
व्यञ्जनैः सह सर्वेेषााम् अपि स्वराणां संयोजनं भवति । व्यञ्जनैः सह स्वराणां संयोजनेन गुणिताक्षराणि भवन्ति – वयं वर्णमालां पठाम:य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्यञ्जनैः सह सर्वेेषााम् अपि स्वराणां संयोजनं भवति । व्यञ्जनैः सह स्वराणां संयोजनेन गुणिताक्षराणि भवन्ति – वयं वर्णमालां पठाम:य
व्यञ्जनैः सह स्वराणां संयोजनेन गुणिताक्षराणि भवन्ति – वयं वर्णमालां पठाम:य – एताानि त्रीणि गुणितााक्षराणि क्रमेण इत्येयेवमपि प्रकाारान्तरेण लिख्यन्ते । मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्यञ्जनैः सह स्वराणां संयोजनेन गुणिताक्षराणि भवन्ति – वयं वर्णमालां पठाम:य – एताानि त्रीणि गुणितााक्षराणि क्रमेण इत्येयेवमपि प्रकाारान्तरेण लिख्यन्ते । मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु
वयं वर्णमालां पठाम:य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं वर्णमालां पठाम:य
– एताानि त्रीणि गुणितााक्षराणि क्रमेण इत्येयेवमपि प्रकाारान्तरेण लिख्यन्ते । मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– एताानि त्रीणि गुणितााक्षराणि क्रमेण इत्येयेवमपि प्रकाारान्तरेण लिख्यन्ते । मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु
मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु ‘ऌ’
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मातृभाषया अर्थं लिखन्तुतु ‘ऌ’
लक्ष्मीःमीः, सुन्द्दरताा लक्ष्मीमी, सौन्दर्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— लक्ष्मीःमीः, सुन्द्दरताा लक्ष्मीमी, सौन्दर्य
लक्ष्मीःमीः, सुन्द्दरताा लक्ष्मीमी, सौन्दर्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लक्ष्मीःमीः, सुन्द्दरताा लक्ष्मीमी, सौन्दर्य
वयं शब्दार्थान् जजानीमः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— वयं शब्दार्थान् जजानीमः
वयं शब्दार्थान् जजानीमः मध्यवर्त्ति नााम अन्त्य-नाामअन्तिम-नााम
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं शब्दार्थान् जजानीमः मध्यवर्त्ति नााम अन्त्य-नाामअन्तिम-नााम
अन्त्य-नाामअन्तिम-नााम
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्त्य-नाामअन्तिम-नााम
कुलस्य गोत्रस्य वंशस्य वाा नााम
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कुलस्य गोत्रस्य वंशस्य वाा नााम
वंशस्य वाा नााम वयम् अभ्यासं कुर्मः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वंशस्य वाा नााम वयम् अभ्यासं कुर्मः
वयम् अभ्यासं कुर्मः वदन्तुतु लिखन्तुतु च — चित्रं पश्यन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयम् अभ्यासं कुर्मः वदन्तुतु लिखन्तुतु च — चित्रं पश्यन्तु ।
वदन्तुतु लिखन्तुतु च — चित्रं पश्यन्तु । प िट्टकातः समुचितान् वर्णसमूहान् चित्वावा रिक्ततस्थाथानानि पूरयन्तु — प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वदन्तुतु लिखन्तुतु च — चित्रं पश्यन्तु । प िट्टकातः समुचितान् वर्णसमूहान् चित्वावा रिक्ततस्थाथानानि पूरयन्तु — प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च —
प िट्टकातः समुचितान् वर्णसमूहान् चित्वावा रिक्ततस्थाथानानि पूरयन्तु — प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प िट्टकातः समुचितान् वर्णसमूहान् चित्वावा रिक्ततस्थाथानानि पूरयन्तु — प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च —
प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च — स्व-परिवारस्य सदस्यानां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रथम-वर्णेन पदं वदन्तुतु लिखन्तुतु च — स्व-परिवारस्य सदस्यानां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
स्व-परिवारस्य सदस्यानां पूर्ण-नामानि लिखन्तु — अन्तत्य-नाम / कुल-नाम** पितामहःश्रीमान्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्व-परिवारस्य सदस्यानां पूर्ण-नामानि लिखन्तु — अन्तत्य-नाम / कुल-नाम** पितामहःश्रीमान्
अन्तत्य-नाम / कुल-नाम**
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्तत्य-नाम / कुल-नाम**
मातामहःश्रीमान् * मध्य-नााम अस्ति चेद् पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मातामहःश्रीमान् * मध्य-नााम अस्ति चेद् पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
* मध्य-नााम अस्ति चेद् पूर्णंं नााम लिखन्तु । नास्ति चेद् रिक्तं त्यजन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—* मध्य-नााम अस्ति चेद् पूर्णंं नााम लिखन्तु । नास्ति चेद् रिक्तं त्यजन्तु ।
नास्ति चेद् रिक्तं त्यजन्तु । ** केवलं प्रथमवर्णंं ( ) न लिखन्तु । पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नास्ति चेद् रिक्तं त्यजन्तु । ** केवलं प्रथमवर्णंं ( ) न लिखन्तु । पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
** केवलं प्रथमवर्णंं ( ) न लिखन्तु । पूर्णंं नााम लिखन्तु । कक्षायाः शिक्षिकाणां शिक्षकाणां च पूर्ण-नामानि लिखन्तु — मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—** केवलं प्रथमवर्णंं ( ) न लिखन्तु । पूर्णंं नााम लिखन्तु । कक्षायाः शिक्षिकाणां शिक्षकाणां च पूर्ण-नामानि लिखन्तु — मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पूर्णंं नााम लिखन्तु ।
कक्षायाः शिक्षिकाणां शिक्षकाणां च पूर्ण-नामानि लिखन्तु — मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कक्षायाः शिक्षिकाणां शिक्षकाणां च पूर्ण-नामानि लिखन्तु — मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु —
मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु — योग्यताविस्ततरः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मित्राणां पूर्ण-नामानि लिखन्तु — योग्यताविस्ततरः
योग्यताविस्ततरः आस्ये वर्णाानां षट् उच्चाारण-स्थाानानि वर्णाानाम् उच्चाारणं कथं भवति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—योग्यताविस्ततरः आस्ये वर्णाानां षट् उच्चाारण-स्थाानानि वर्णाानाम् उच्चाारणं कथं भवति ?
आस्ये वर्णाानां षट् उच्चाारण-स्थाानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आस्ये वर्णाानां षट् उच्चाारण-स्थाानानि
वर्णाानाम् उच्चाारणं कथं भवति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वर्णाानाम् उच्चाारणं कथं भवति ?
इति ज्ञाास्यायामः – कस्यचिद् ध्वनेः वर्णस्य वावा उच्चाारणे मुखस्य ( ) मुख्याा भूमिकाा भवतीति वयं सर्वे जाानीमः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—इति ज्ञाास्यायामः – कस्यचिद् ध्वनेः वर्णस्य वावा उच्चाारणे मुखस्य ( ) मुख्याा भूमिकाा भवतीति वयं सर्वे जाानीमः ।
कस्यचिद् ध्वनेः वर्णस्य वावा उच्चाारणे मुखस्य ( ) मुख्याा भूमिकाा भवतीति वयं सर्वे जाानीमः । सह नासिकायाः ( ) अपि उपयोगः भवतीति अनुभवावामः, यथाा – ‘अं’ ( ं ), ‘न’, ‘म’, ‘अँ’, इत्यादिषु
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कस्यचिद् ध्वनेः वर्णस्य वावा उच्चाारणे मुखस्य ( ) मुख्याा भूमिकाा भवतीति वयं सर्वे जाानीमः । सह नासिकायाः ( ) अपि उपयोगः भवतीति अनुभवावामः, यथाा – ‘अं’ ( ं ), ‘न’, ‘म’, ‘अँ’, इत्यादिषु
सह नासिकायाः ( ) अपि उपयोगः भवतीति अनुभवावामः, यथाा – ‘अं’ ( ं ), ‘न’, ‘म’, ‘अँ’, इत्यादिषु नासिक्य-वर्णेेषु । मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सह नासिकायाः ( ) अपि उपयोगः भवतीति अनुभवावामः, यथाा – ‘अं’ ( ं ), ‘न’, ‘म’, ‘अँ’, इत्यादिषु नासिक्य-वर्णेेषु । मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः ।
नासिक्य-वर्णेेषु । मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः । आस्यस्य ( ) आभ्यन्ततरे वर्णानााम् उत्पत्तिः कुत्र-कुत्र भवतीति पश्याामः – मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ),
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नासिक्य-वर्णेेषु । मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः । आस्यस्य ( ) आभ्यन्ततरे वर्णानााम् उत्पत्तिः कुत्र-कुत्र भवतीति पश्याामः – मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ),
मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मुखं च ( ) नासिका च ( ) – उभौ अपि आस्ये ( ) भवतः ।
आस्यस्य ( ) आभ्यन्ततरे वर्णानााम् उत्पत्तिः कुत्र-कुत्र भवतीति पश्याामः – मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ),
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आस्यस्य ( ) आभ्यन्ततरे वर्णानााम् उत्पत्तिः कुत्र-कुत्र भवतीति पश्याामः – मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ),
मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ), नासिकायाम् ( ) – एकस्मिन् स्थाानेे ( ) च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— मुखेे ( ) – पञ्चसु स्थाानेेषु ( ), नासिकायाम् ( ) – एकस्मिन् स्थाानेे ( ) च ।
नासिकायाम् ( ) – एकस्मिन् स्थाानेे ( ) च । एवंप्रकाारेण साामाान्यतः आस्ये ( ) षट् स्थाानानि ( ) भवन्ति, येषु वर्णानााम् उत्पत्तिः भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— नासिकायाम् ( ) – एकस्मिन् स्थाानेे ( ) च । एवंप्रकाारेण साामाान्यतः आस्ये ( ) षट् स्थाानानि ( ) भवन्ति, येषु वर्णानााम् उत्पत्तिः भवति ।
एवंप्रकाारेण साामाान्यतः आस्ये ( ) षट् स्थाानानि ( ) भवन्ति, येषु वर्णानााम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एवंप्रकाारेण साामाान्यतः आस्ये ( ) षट् स्थाानानि ( ) भवन्ति, येषु वर्णानााम्
कण्ठ्याः्याः वर्णाः तालव्याः वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कण्ठ्याः्याः वर्णाः तालव्याः वर्णाः
तालव्याः वर्णाः मूर्धन्याः वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तालव्याः वर्णाः मूर्धन्याः वर्णाः
मूर्धन्याः वर्णाः दन्त्याःत्याः वर्णाः ओष् ठ्याः वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मूर्धन्याः वर्णाः दन्त्याःत्याः वर्णाः ओष् ठ्याः वर्णाः
दन्त्याःत्याः वर्णाः ओष् ठ्याः वर्णाः नासिक्यःयः वर्णः द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दन्त्याःत्याः वर्णाः ओष् ठ्याः वर्णाः नासिक्यःयः वर्णः द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि
नासिक्यःयः वर्णः द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नासिक्यःयः वर्णः द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि
द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि कण्ठठ-तालव्यौ वर्णौ
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्विस्थाानीय-वर्णानाम् उच्चाारण-स्थाानानि कण्ठठ-तालव्यौ वर्णौ
कण्ठठ-तालव्यौ वर्णौ कण्ठो ष् ठ्यौौ वर्णौ कण्ठःठः + नासिका
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कण्ठठ-तालव्यौ वर्णौ कण्ठो ष् ठ्यौौ वर्णौ कण्ठःठः + नासिका
कण्ठो ष् ठ्यौौ वर्णौ
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कण्ठो ष् ठ्यौौ वर्णौ
मूर्धा + नासिका स्व-स्थाथानेन सह नासिक्याः्याः वर्णाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मूर्धा + नासिका स्व-स्थाथानेन सह नासिक्याः्याः वर्णाः
स्व-स्थाथानेन सह नासिक्याः्याः वर्णाः दन्त्योत्योष्ठ्यः्यः वर्णःणः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्व-स्थाथानेन सह नासिक्याः्याः वर्णाः दन्त्योत्योष्ठ्यः्यः वर्णःणः
दन्त्योत्योष्ठ्यः्यः वर्णःणः स्वस्थाथानानि + नासिका दन्तःतः + नासिका
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दन्त्योत्योष्ठ्यः्यः वर्णःणः स्वस्थाथानानि + नासिका दन्तःतः + नासिका
स्वस्थाथानानि + नासिका दन्तःतः + नासिका ओष्ठःठः + नासिका सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वस्थाथानानि + नासिका दन्तःतः + नासिका ओष्ठःठः + नासिका सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
ओष्ठःठः + नासिका सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ओष्ठःठः + नासिका सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि सर्वेेषां वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वेेषाम् एकस्थाथानीय-वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि सर्वेेषां वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि
सर्वेेषां वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि परियोजजनाकार्यम् चित्राणि ध्याध्यानेन पश्यन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वेेषां वर्णानाम् उच्चाचारण-स्थाथानानि परियोजजनाकार्यम् चित्राणि ध्याध्यानेन पश्यन्तु ।