Notes, Tests & AI Tutor for Class 5–12 | CBSE · JEE · NEET | 24x7 Access
Home Schools
Log in Get Started
Subjective Questions

पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर

अतिथिदेवो भव · Class 6 Sanskrit

Practise 94 short and long answer questions on पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर from अतिथिदेवो भव. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.

1 पाठ्यांशे ‘भारतीयसंस्कृतौ अतिथीनां नितरां महत्त्वम्’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

भारतीयसंस्कृतौ अतिथीनां नितरां महत्त्वम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भारतीयसंस्कृतौ अतिथीनां नितरां महत्त्वम् अस्ति ।

2 ‘‘अतिथिदेवो भव’ इति उपनिषदः’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

‘अतिथिदेवो भव’ इति उपनिषदः वचनम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—‘अतिथिदेवो भव’ इति उपनिषदः वचनम् अस्ति ।

3 पाठात् ‘अस्माकं देशे केवलं मनुष्याःयाः’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

अस्माकं देशे न केवलं मनुष्याःयाः, अपि तु अन्येये प्राणिनः अपि अतिथिरूपेण प्रीतिपात्राणि भवन्ति । अतिथिसेवा पञ्चचमहायज्ञेषु अन्तर्भवति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अस्माकं देशे न केवलं मनुष्याःयाः, अपि तु अन्येये प्राणिनः अपि अतिथिरूपेण प्रीतिपात्राणि भवन्ति । अतिथिसेवा पञ्चचमहायज्ञेषु अन्तर्भवति ।

4 ‘अतिथिसेवा पञ्चचमहायज्ञेषु अन्तर्भवति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

अतिथिसेवा पञ्चचमहायज्ञेषु अन्तर्भवति । ‘अतिथिदेवो भव’ इति वचनेन अतिथिसेवायाः भावः सर्वेषु

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अतिथिसेवा पञ्चचमहायज्ञेषु अन्तर्भवति । ‘अतिथिदेवो भव’ इति वचनेन अतिथिसेवायाः भावः सर्वेषु

5 पाठे ‘‘अतिथिदेवो भव’ इति वचनेन’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

‘अतिथिदेवो भव’ इति वचनेन अतिथिसेवायाः भावः सर्वेषु तादृशः कश्चचन प्रसङ्गः अत्र पाठे दर्शितः । राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—‘अतिथिदेवो भव’ इति वचनेन अतिथिसेवायाः भावः सर्वेषु तादृशः कश्चचन प्रसङ्गः अत्र पाठे दर्शितः । राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति ।

6 ‘तादृशः कश्चचन प्रसङ्गः अत्र’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

तादृशः कश्चचन प्रसङ्गः अत्र पाठे दर्शितः । राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति । यतः गृृहे नूतनाः ते च विशिष्टाः सन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तादृशः कश्चचन प्रसङ्गः अत्र पाठे दर्शितः । राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति । यतः गृृहे नूतनाः ते च विशिष्टाः सन्ति ।

7 पाठ्यपुस्तके ‘राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिका एषु दिनेषु कूर्दमाना एव चलति ।

8 ‘यतः गृृहे नूतनाः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

यतः गृृहे नूतनाः ते च विशिष्टाः सन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यतः गृृहे नूतनाः ते च विशिष्टाः सन्ति ।

9 पाठस्य आधारेण ‘विशिष्टाः सन्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

ते च विशिष्टाः सन्ति । पुत्र्यौयौ च मिलित्वा्वा ते तत्र पञ्चच सन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ते च विशिष्टाः सन्ति । पुत्र्यौयौ च मिलित्वा्वा ते तत्र पञ्चच सन्ति ।

10 ‘पुत्र्यौयौ मिलित्वा्वा तत्र पञ्चच’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

पुत्र्यौयौ च मिलित्वा्वा ते तत्र पञ्चच सन्ति । अहोरात्रं तस्याःयाः चिन्ताता एकत्र एव ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुत्र्यौयौ च मिलित्वा्वा ते तत्र पञ्चच सन्ति । अहोरात्रं तस्याःयाः चिन्ताता एकत्र एव ।

11 पाठात् ‘गृृहस्य छद्याः उपरि’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

गृृहस्य छद्याः उपरि । तत्र एव तस्याःयाः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गृृहस्य छद्याः उपरि । तत्र एव तस्याःयाः

12 ‘तत्र तस्याःयाः’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

तत्र एव तस्याःयाः कुतूहलम् अस्ति, के ते इति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तत्र एव तस्याःयाः कुतूहलम् अस्ति, के ते इति ?

13 पाठे ‘कुतूहलम् अस्ति इति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

कुतूहलम् अस्ति, के ते इति ? काचित् मार्जारी तस्याःयाः चत्वा्वारः शावकाः च । ते एव विशिष्टाः अतिथयः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कुतूहलम् अस्ति, के ते इति ? काचित् मार्जारी तस्याःयाः चत्वा्वारः शावकाः च । ते एव विशिष्टाः अतिथयः ।

14 ‘काचित् मार्जारी तस्याःयाः चत्वा्वारः’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

काचित् मार्जारी तस्याःयाः चत्वा्वारः शावकाः च । ते एव विशिष्टाः अतिथयः । सा तु तेषां नामानि अपि चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—काचित् मार्जारी तस्याःयाः चत्वा्वारः शावकाः च । ते एव विशिष्टाः अतिथयः । सा तु तेषां नामानि अपि चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति ।

15 पाठ्यपुस्तके ‘विशिष्टाः अतिथयः’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

ते एव विशिष्टाः अतिथयः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ते एव विशिष्टाः अतिथयः ।

16 ‘तेषां नामानि अपि’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

सा तु तेषां नामानि अपि चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सा तु तेषां नामानि अपि चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति ।

17 पाठस्य आधारेण ‘चिन्तितवती तन्वी्वी मृृद्वी शबलः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति । तन्वी्वी आकृकृत्याया सुन्ददरी, मृृद्वी स्पर्शेेन अतीव कोमला ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—चिन्तितवती – तन्वी्वी, मृृद्वी, शबलः, भीमः च इति । तन्वी्वी आकृकृत्याया सुन्ददरी, मृृद्वी स्पर्शेेन अतीव कोमला ।

18 ‘तन्वी्वी आकृकृत्याया सुन्ददरी मृृद्वी’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

तन्वी्वी आकृकृत्याया सुन्ददरी, मृृद्वी स्पर्शेेन अतीव कोमला । शबलः चित्रवर्णः तथा च भीमः किञ्चित् स्थूथूलः । कदा गच्छछति, कदा आगच्छछति एतत् सर्वम् अपि राधिका

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तन्वी्वी आकृकृत्याया सुन्ददरी, मृृद्वी स्पर्शेेन अतीव कोमला । शबलः चित्रवर्णः तथा च भीमः किञ्चित् स्थूथूलः । कदा गच्छछति, कदा आगच्छछति एतत् सर्वम् अपि राधिका

19 पाठ्यांशे ‘शबलः चित्रवर्णः तथा भीमः’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

शबलः चित्रवर्णः तथा च भीमः किञ्चित् स्थूथूलः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शबलः चित्रवर्णः तथा च भीमः किञ्चित् स्थूथूलः ।

20 ‘कदा गच्छछति कदा आगच्छछति’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

कदा गच्छछति, कदा आगच्छछति एतत् सर्वम् अपि राधिका

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कदा गच्छछति, कदा आगच्छछति एतत् सर्वम् अपि राधिका

21 पाठात् ‘मार्जार्यै क्षीरं ददाति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

सा मार्जार्यै क्षीरं ददाति । मार्जारी पिबति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सा मार्जार्यै क्षीरं ददाति । मार्जारी पिबति ।

22 ‘मार्जारी पिबति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

मार्जारी पिबति । सा सधन्यवादं राधिकां पश्यति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मार्जारी पिबति । सा सधन्यवादं राधिकां पश्यति ।

23 पाठे ‘सधन्यवादं राधिकां पश्यति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

सा सधन्यवादं राधिकां पश्यति । किन्तुतु शावकानां समीपं राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सा सधन्यवादं राधिकां पश्यति । किन्तुतु शावकानां समीपं राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति ।

24 ‘किन्तुतु शावकानां समीपं’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

किन्तुतु शावकानां समीपं राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति । राधिकां दृष्ट्वा शावकाः भीताः न भवन्ति । राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किन्तुतु शावकानां समीपं राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति । राधिकां दृष्ट्वा शावकाः भीताः न भवन्ति । राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति ।

25 पाठ्यपुस्तके ‘राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिका गच्छछति चेत् मन्दंदं मन्दंदं पृष्ठठतः आगच्छछति ।

26 ‘राधिकां दृष्ट्वा शावकाः भीताः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

राधिकां दृष्ट्वा शावकाः भीताः न भवन्ति । राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिकां दृष्ट्वा शावकाः भीताः न भवन्ति । राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति ।

27 पाठस्य आधारेण ‘राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति । राधिका आदिनं मन्त्रम् इव वारं वारं वदति – ‘अतिथिदेवो

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिकायाः कार्यकलापान् दृष्ट्वा हसति । राधिका आदिनं मन्त्रम् इव वारं वारं वदति – ‘अतिथिदेवो

28 ‘राधिका आदिनं मन्त्रम् वारं’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

राधिका आदिनं मन्त्रम् इव वारं वारं वदति – ‘अतिथिदेवो भव’, ‘अतिथिदेवो भव’ । अनन्ततरं सा तन्व्वीं मृृद्वींीं शबलं भीमं च व

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिका आदिनं मन्त्रम् इव वारं वारं वदति – ‘अतिथिदेवो भव’, ‘अतिथिदेवो भव’ । अनन्ततरं सा तन्व्वीं मृृद्वींीं शबलं भीमं च व

29 पाठ्यांशे ‘भव’ ‘अतिथिदेवो भव’’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

भव’, ‘अतिथिदेवो भव’ ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भव’, ‘अतिथिदेवो भव’ ।

30 ‘अनन्ततरं तन्व्वीं मृृद्वींीं शबलं’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

अनन्ततरं सा तन्व्वीं मृृद्वींीं शबलं भीमं च व

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अनन्ततरं सा तन्व्वीं मृृद्वींीं शबलं भीमं च व

31 पाठात् ‘ात्ससल्येयेन वदति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

ात्ससल्येयेन वदति – जानन्ति किम् ‘अतिथिदेवो भव’ ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ात्ससल्येयेन वदति – जानन्ति किम् ‘अतिथिदेवो भव’ ?

32 ‘जानन्ति किम् ‘अतिथिदेवो भव’’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

जानन्ति किम् ‘अतिथिदेवो भव’ ? दन्तुतु – ‘अतिथिदेवो भव’ ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जानन्ति किम् ‘अतिथिदेवो भव’ ? दन्तुतु – ‘अतिथिदेवो भव’ ।

33 पाठे ‘दन्तुतु ‘अतिथिदेवो भव’’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

दन्तुतु – ‘अतिथिदेवो भव’ । सा राधिकां वदति – राधिके ! आगच्छन्ति इति न जानीमः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दन्तुतु – ‘अतिथिदेवो भव’ । सा राधिकां वदति – राधिके ! आगच्छन्ति इति न जानीमः ।

34 ‘राधिकां वदति राधिके’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

सा राधिकां वदति – राधिके ! आगच्छन्ति इति न जानीमः । किन्तुतु यदा ते अत्र आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सा राधिकां वदति – राधिके ! आगच्छन्ति इति न जानीमः । किन्तुतु यदा ते अत्र आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया ।

35 पाठ्यपुस्तके ‘आगच्छन्ति इति जानीमः’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

आगच्छन्ति इति न जानीमः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आगच्छन्ति इति न जानीमः ।

36 ‘किन्तुतु यदा अत्र’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

किन्तुतु यदा ते अत्र आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किन्तुतु यदा ते अत्र आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया ।

37 पाठस्य आधारेण ‘आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया । राधिका पितामह्याः कण्ठंठं परितः मालाम् इव हस्तौतौ

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आगच्छन्ति तदा तेषाम् एतादृशी सेवा करणीया । राधिका पितामह्याः कण्ठंठं परितः मालाम् इव हस्तौतौ

38 ‘राधिका पितामह्याः कण्ठंठं परितः’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

राधिका पितामह्याः कण्ठंठं परितः मालाम् इव हस्तौतौ स्थाथापयन्तीती पृृच्छछति – अस्तुतु, करोमि । किन्तुतु किमर्थम् ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राधिका पितामह्याः कण्ठंठं परितः मालाम् इव हस्तौतौ स्थाथापयन्तीती पृृच्छछति – अस्तुतु, करोमि । किन्तुतु किमर्थम् ?

39 पाठ्यांशे ‘स्थाथापयन्तीती पृृच्छछति अस्तुतु करोमि’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

स्थाथापयन्तीती पृृच्छछति – अस्तुतु, करोमि ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्थाथापयन्तीती पृृच्छछति – अस्तुतु, करोमि ।

40 पाठात् ‘पितामही वदति ‘अतिथिदेवो भव’’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

पितामही वदति – ‘अतिथिदेवो भव’ । अस्माकं देवः अस्ति इति चिन्ततयतु ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पितामही वदति – ‘अतिथिदेवो भव’ । अस्माकं देवः अस्ति इति चिन्ततयतु ।

41 ‘अस्माकं देवः अस्ति इति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

अस्माकं देवः अस्ति इति चिन्ततयतु । तस्य आदरेण सेवां

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अस्माकं देवः अस्ति इति चिन्ततयतु । तस्य आदरेण सेवां

42 पाठे ‘तस्य आदरेण सेवां’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

तस्य आदरेण सेवां वयम् अभ्यायासं कुर्मः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तस्य आदरेण सेवां वयम् अभ्यायासं कुर्मः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु —

43 ‘वयम् अभ्यायासं कुर्मः’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

वयम् अभ्यायासं कुर्मः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु — (क) राधिका कथं चलति स्म ? (ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयम् अभ्यायासं कुर्मः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु — (क) राधिका कथं चलति स्म ? (ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ?

44 पाठ्यपुस्तके ‘अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु —

45 ‘राधिका कथं चलति स्म’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

(क) राधिका कथं चलति स्म ? (ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) राधिका कथं चलति स्म ? (ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ?

46 पाठस्य आधारेण ‘गृृहे कति अतिथयः सन्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

(ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ? (ग) कां दृष्ट्वा्वा शावकाः भीताः न भवन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) गृृहे कति अतिथयः सन्ति ? (ग) कां दृष्ट्वा्वा शावकाः भीताः न भवन्ति ?

47 ‘कां दृष्ट्वा्वा शावकाः भीताः’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

(ग) कां दृष्ट्वा्वा शावकाः भीताः न भवन्ति ? (घ) मार्जार्याः कति शावकाः ? (ङ) राधिका मार्जार्यै किं ददाति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) कां दृष्ट्वा्वा शावकाः भीताः न भवन्ति ? (घ) मार्जार्याः कति शावकाः ? (ङ) राधिका मार्जार्यै किं ददाति ?

48 पाठ्यांशे ‘मार्जार्याः कति शावकाः’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

(घ) मार्जार्याः कति शावकाः ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) मार्जार्याः कति शावकाः ?

49 ‘राधिका मार्जार्यै किं ददाति’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

(ङ) राधिका मार्जार्यै किं ददाति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ङ) राधिका मार्जार्यै किं ददाति ?

50 पाठात् ‘चित्रवर्णः अस्ति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

(च) चित्रवर्णः कः अस्ति ? मातृभाषया अर्थं लिखन्तु

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(च) चित्रवर्णः कः अस्ति ? मातृभाषया अर्थं लिखन्तु

51 ‘मातृभाषया अर्थं लिखन्तु’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

मातृभाषया अर्थं लिखन्तु उच्छछलनं कुर्वती

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मातृभाषया अर्थं लिखन्तु उच्छछलनं कुर्वती

52 पाठे ‘उच्छछलनं कुर्वती’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

उच्छछलनं कुर्वती ( ) गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उच्छछलनं कुर्वती ( ) गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर

53 ‘ ’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

( ) गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर मार्जारस्य शिशवः बिल्लीली के बच्चेचे

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— ( ) गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर मार्जारस्य शिशवः बिल्लीली के बच्चेचे

54 पाठ्यपुस्तके ‘गृृहस्य उपरितने भागेछत ऊपर’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गृृहस्य उपरितने भागेछत के ऊपर

55 ‘मार्जारस्य शिशवः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

मार्जारस्य शिशवः बिल्लीली के बच्चेचे

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मार्जारस्य शिशवः बिल्लीली के बच्चेचे

56 पाठस्य आधारेण ‘बिल्लीली बच्चेचे’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

बिल्लीली के बच्चेचे मन्दंदं मन्ददम्

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—बिल्लीली के बच्चेचे मन्दंदं मन्ददम्

57 ‘मन्दंदं मन्ददम्’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

मन्दंदं मन्ददम् कार्यकलापान्गतिविधीन् स्थाथापनं कुर्वती

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मन्दंदं मन्ददम् कार्यकलापान्गतिविधीन् स्थाथापनं कुर्वती

58 पाठ्यांशे ‘कार्यकलापान्गतिविधीन्’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

कार्यकलापान्गतिविधीन्

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कार्यकलापान्गतिविधीन्

59 ‘ ’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

वयं शब्दार्थान् जानीमः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— वयं शब्दार्थान् जानीमः

60 पाठे ‘वयं शब्दार्थान् जानीमः’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

वयं शब्दार्थान् जानीमः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येयेन लिखन्तु — (क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं शब्दार्थान् जानीमः अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येयेन लिखन्तु — (क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ?

61 ‘अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येयेन’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येयेन लिखन्तु — (क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ? (ख) राधिका मार्जारीशावकान् किं पाठयति ? (ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अधोलिखितानां प्रश्नानानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येयेन लिखन्तु — (क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ? (ख) राधिका मार्जारीशावकान् किं पाठयति ? (ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ?

62 पाठ्यपुस्तके ‘मार्जारीशावकानां नामानि कानि’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

(क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) मार्जारीशावकानां नामानि कानि ?

63 ‘राधिका मार्जारीशावकान् किं पाठयति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

(ख) राधिका मार्जारीशावकान् किं पाठयति ? (ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) राधिका मार्जारीशावकान् किं पाठयति ? (ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ?

64 पाठस्य आधारेण ‘विशिष्टाःटाः अतिथयः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

(ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ? (घ) पितामही राधिकां किं वदति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) विशिष्टाःटाः अतिथयः के ? (घ) पितामही राधिकां किं वदति ?

65 ‘पितामही राधिकां किं वदति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

(घ) पितामही राधिकां किं वदति ? (ङ) मार्जारी कदा राधिकायाः पृष्ठठतः आगच्छछति ? (च) मार्जार्याः शावकाः कीदृशाः सन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) पितामही राधिकां किं वदति ? (ङ) मार्जारी कदा राधिकायाः पृष्ठठतः आगच्छछति ? (च) मार्जार्याः शावकाः कीदृशाः सन्ति ?

66 पाठ्यांशे ‘मार्जारी कदा राधिकायाः पृष्ठठतः’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

(ङ) मार्जारी कदा राधिकायाः पृष्ठठतः आगच्छछति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ङ) मार्जारी कदा राधिकायाः पृष्ठठतः आगच्छछति ?

67 ‘मार्जार्याः शावकाः कीदृशाः सन्ति’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

(च) मार्जार्याः शावकाः कीदृशाः सन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(च) मार्जार्याः शावकाः कीदृशाः सन्ति ?

68 पाठात् ‘अधोलिखितानां वाक्यायानां प्रश्नन-सूचक-वाक्यानि लिखन्तु’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

अधोलिखितानां वाक्यायानां प्रश्नन-सूचक-वाक्यानि लिखन्तु — यथा – लेखनी अत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अधोलिखितानां वाक्यायानां प्रश्नन-सूचक-वाक्यानि लिखन्तु — यथा – लेखनी अत्र अस्ति ।

69 ‘यथा लेखनी अत्र अस्ति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

यथा – लेखनी अत्र अस्ति । (क) वृृक्षः तत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा – लेखनी अत्र अस्ति । (क) वृृक्षः तत्र अस्ति ।

70 पाठे ‘वृृक्षः तत्र अस्ति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

(क) वृृक्षः तत्र अस्ति । (ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ायुः सर्वत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) वृृक्षः तत्र अस्ति । (ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ायुः सर्वत्र अस्ति ।

71 ‘देवालयः अन्यत्र अस्ति’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

(ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ायुः सर्वत्र अस्ति । (घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । (ङ) माता अत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ायुः सर्वत्र अस्ति । (घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । (ङ) माता अत्र अस्ति ।

72 पाठ्यपुस्तके ‘ायुः सर्वत्र अस्ति’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

ायुः सर्वत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ायुः सर्वत्र अस्ति ।

73 ‘बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

(घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । (ङ) माता अत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । (ङ) माता अत्र अस्ति ।

74 पाठस्य आधारेण ‘माता अत्र अस्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

(ङ) माता अत्र अस्ति । उत्पीठिकायां किम् अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ङ) माता अत्र अस्ति । उत्पीठिकायां किम् अस्ति ?

75 ‘उत्पीठिकायां किम् अस्ति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

उत्पीठिकायां किम् अस्ति ? इति चित्रं दृष्ट्वा्वा लिखन्तु — यथा – उत्पीठिकायां पुस्तकम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उत्पीठिकायां किम् अस्ति ? इति चित्रं दृष्ट्वा्वा लिखन्तु — यथा – उत्पीठिकायां पुस्तकम् अस्ति ।

76 पाठ्यांशे ‘इति चित्रं दृष्ट्वा्वा लिखन्तु’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

इति चित्रं दृष्ट्वा्वा लिखन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—इति चित्रं दृष्ट्वा्वा लिखन्तु —

77 ‘यथा उत्पीठिकायां पुस्तकम् अस्ति’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

यथा – उत्पीठिकायां पुस्तकम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा – उत्पीठिकायां पुस्तकम् अस्ति ।

78 पाठात् ‘उत्पीठिकायां घटटी नास्ति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

उत्पीठिकायां घटटी नास्ति । लेखनी कुत्र अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उत्पीठिकायां घटटी नास्ति । लेखनी कुत्र अस्ति ?

79 ‘लेखनी कुत्र अस्ति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

लेखनी कुत्र अस्ति ? पुस्तकम्, घटटी, लेखनी, चषकः, कूपी, स्यूयूतः, सङ्गणकम्, वृृक्षः, फलम्, कन्दुकः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लेखनी कुत्र अस्ति ? पुस्तकम्, घटटी, लेखनी, चषकः, कूपी, स्यूयूतः, सङ्गणकम्, वृृक्षः, फलम्, कन्दुकः

80 पाठे ‘पुस्तकम् घटटी लेखनी चषकः’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

पुस्तकम्, घटटी, लेखनी, चषकः, कूपी, स्यूयूतः, सङ्गणकम्, वृृक्षः, फलम्, कन्दुकः रेखाचित्रं दृष्ट्वा ा उदाहरणानुसारं वाक्यानि लिखन्तु — यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुस्तकम्, घटटी, लेखनी, चषकः, कूपी, स्यूयूतः, सङ्गणकम्, वृृक्षः, फलम्, कन्दुकः रेखाचित्रं दृष्ट्वा ा उदाहरणानुसारं वाक्यानि लिखन्तु — यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ?

81 ‘रेखाचित्रं दृष्ट्वा उदाहरणानुसारं वाक्यानि’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

रेखाचित्रं दृष्ट्वा ा उदाहरणानुसारं वाक्यानि लिखन्तु — यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ? मार्जारः अत्र अस्ति । सेवकः कुत्र अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—रेखाचित्रं दृष्ट्वा ा उदाहरणानुसारं वाक्यानि लिखन्तु — यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ? मार्जारः अत्र अस्ति । सेवकः कुत्र अस्ति ?

82 पाठ्यपुस्तके ‘यथा मार्जारः कुत्र अस्ति’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा – मार्जारः कुत्र अस्ति ?

83 ‘मार्जारः अत्र अस्ति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

मार्जारः अत्र अस्ति । सेवकः कुत्र अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मार्जारः अत्र अस्ति । सेवकः कुत्र अस्ति ?

84 पाठस्य आधारेण ‘सेवकः कुत्र अस्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

सेवकः कुत्र अस्ति ? सेवकः तत्र अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सेवकः कुत्र अस्ति ? सेवकः तत्र अस्ति ।

85 ‘सेवकः तत्र अस्ति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

सेवकः तत्र अस्ति । छात्रः, मार्जारः, काकः, दीपकः, घटः, सुधाखण्डः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सेवकः तत्र अस्ति । छात्रः, मार्जारः, काकः, दीपकः, घटः, सुधाखण्डः,

86 पाठ्यांशे ‘छात्रः मार्जारः काकः’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

छात्रः, मार्जारः, काकः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—छात्रः, मार्जारः, काकः,

87 ‘दीपकः घटः सुधाखण्डः’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

दीपकः, घटः, सुधाखण्डः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दीपकः, घटः, सुधाखण्डः,

88 पाठात् ‘शिक्षकः बालिका लेखनी’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

शिक्षकः, बालिका, लेखनी, प्रकाशः, परमेश्वरः, ज्ञाानम्,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शिक्षकः, बालिका, लेखनी, प्रकाशः, परमेश्वरः, ज्ञाानम्,

89 ‘प्रकाशः परमेश्वरः ज्ञाानम्’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

प्रकाशः, परमेश्वरः, ज्ञाानम्, आकाशः, अणवः, प्रकृतितिः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रकाशः, परमेश्वरः, ज्ञाानम्, आकाशः, अणवः, प्रकृतितिः,

90 पाठे ‘आकाशः अणवः प्रकृतितिः’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

आकाशः, अणवः, प्रकृतितिः, पुष्पाणि, वायुः, प्रेम सेवकः, विद्यालयः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आकाशः, अणवः, प्रकृतितिः, पुष्पाणि, वायुः, प्रेम सेवकः, विद्यालयः,

91 ‘पुष्पाणि वायुः प्रेम’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

पुष्पाणि, वायुः, प्रेम सेवकः, विद्यालयः, गायकः, घटी, फलम्, गृहम्, वाटिका, हरिणः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुष्पाणि, वायुः, प्रेम सेवकः, विद्यालयः, गायकः, घटी, फलम्, गृहम्, वाटिका, हरिणः,

92 ‘गायकः घटी फलम्’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

गायकः, घटी, फलम्, गृहम्, वाटिका, हरिणः,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गायकः, घटी, फलम्, गृहम्, वाटिका, हरिणः,

93 पाठस्य आधारेण ‘गृहम् वाटिका हरिणः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

गृहम्, वाटिका, हरिणः, बालकः, मयूरः, मित्रम्,

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गृहम्, वाटिका, हरिणः, बालकः, मयूरः, मित्रम्,

94 ‘बालकः मयूरः मित्रम्’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

बालकः, मयूरः, मित्रम्, पुत्रः, महिला, सेविका, भोजनशालायां किं कि

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—बालकः, मयूरः, मित्रम्, पुत्रः, महिला, सेविका, भोजनशालायां किं कि

Other subjects in Class 6